
نایکی (به انگلیسی: Nike) یک شرکت آمریکایی چندملیتی است که در زمینه طراحی، تولید، توسعه و پخش محصولاتی مانند کفش ورزشی، پوشاک ورزشی و تجهیزات ورزشی فعالیت میکند. دفتر مرکزی این کورپوریشن، در نزدیکی شهر بیورتون ایالت اورگن در شمالباختری ایالات متحده آمریکا واقع است. نایکی بزرگترین تولیدکننده در زمینه تولید کفشهای ورزشی، پوشاک، لوازم و تجهیزات ورزشی در جهان بهشمار میرود. ارزش این شرکت در سال ۲۰۱۰ بهتنهایی بالغ بر ۱۰٫۷ میلیارد دلار برآورد شده که این شرکت را در این سال برترین تولیدکننده محصولات ورزشی نمودهاست.
نایکی نخست با نام Blue Ribbon sports به معنای محصولات ورزشی روبان آبی در ۲۵ ژوئن سال ۱۹۶۴ توسط بیل بُوِرمن و فیل نایت آغاز بهکار نمود و در ۳۰ می ۱۹۷۱ بهصورت رسمی به نام NIKE تغییرنام داد.
نایکی دارای زیرمجموعههایی از جمله آمبرو و کانورس (تولیدکننده کفشهای آل استار) و همچنین کول هان و هارلی اینترنشنال است.
در سال ۲۰۰۹ نایکی و تیمبرلند خرید چرم تولیدشده در بخشهای جنگلزداییشدهٔ جنگلهای آمازون را متوقف کردند. این عمل تنها چند هفته پس از گزارش سازمان صلح سبز صورت گرفت که نشان میداد گلههای دامداریهای منطقهٔ آمازون باعث تخریب جنگلهای آمازون میشوند.
بیل باورمن، مربی مشهور ملی و مربی دو میدانی در دانشگاه اورگان بود. او به ورزش دو عشق می ورزید و برای بهبود و پیشرفت اجرای ورزشکارانش، بسیار تلاش می کرد. فیل نایت، دونده بود و در برنامۀ مسابقۀ دویدن باورمن، ایفای نقش می کرد ، سپس فیل به کسب مدرک MBA از دانشگاه استنفورد نائل شد.
بیل و فیل ، احساس می كردند كه تكنولوژی کفش می تواند بهبود یابد؛ به گونه ای که فیل، مقاله ای درباره چگونگی تولید کفشِ باکیفیت در ژاپن نوشت که می تواند با محبوب ترین مارک های آن زمان رقابت کند. بیل همواره تلاش می کرد تا به وضعیت ( امن، راحت، ارزان) کفش های دانش آموزانش برای داشتن اجرایی بهتر، بهبود ببخشد. درست در همان زمانی که تالیفات اولیۀ او موفق نبود، مقالۀ فیل نایت کمک کرد تا رویاهای او به واقعیت مبدل شود. نایت، ایده های خود را به چندین سرمایه گذار پیشنهاد داد؛ اما در هر حال مجبور شد کار را خودش به تنهایی شروع کند . هنگامی که او به مربی قدیمی خود نزدیک شد، بیل او را متقاعد كرد كه مشاركت، بهترین کار برای هر دو نفر آن هاست!
در دهۀ 1980 ، این شرکت با فراز و نشیب هایی روبه رو، و چالش هایی را تجربه کرد. در این زمان، ایروبیک به یک پدیده عظیم تبدیل شد. به دلیل حرکات خاصی که در این ورزش وجود داشت، نیاز به پوشیدن کفش های خاصی بود. در این زمان، نایک می توانست شانس بزرگی برای تولید و در دست گرفتن بازار کفش ایروبیک داشته باشد؛ اما شرکت شانسش را به دلیل داشتن یک دورنمای طولانی، از دست داد.
خوشبختانه ، نایک به سرعت توانست بازگشت دوباره ای به دنیای شهرت داشته باشد. آن ها فناوری تولید خود را با طراحی های زیبا و شیک ، امن و کفی های شفاف، توسعه داده و منتشر کردند. این نسخه با کفش cross-training و تبلیغات تاریخی و ارزشمند “Bo Knows” همراه بود؛ همچنین در دهه 80 ، شاهد صعود این برند بودیم که ارتباط تنگاتنگی با ” Nike Jordan “داشت. ” Michael Jordan Air Nikes ” ، یکی از ماندگارترین و شناخته شده ترین برندهای تمام دوران بوده است!
حقایق جالبی دربارۀ نایک که نمی دانید
- در اصل، نایک در ابتدا قصد داشت نام شرکت را ” بُعد 6″ بگذارد؛ اما در نهایت، نام نایک (برگرفته از الهۀ پیروزی یونان ) برگزیده شد. نایک به صورت “ny-kee” تلفظ می شود.
- جف جانسون، اولین کارمند نایک ، نام نایک را مطرح کرد.
- اولین کفش نایک، درون ماهیتابۀ وافل ساخته شد. این نوآوری در سال 1971 اتفاق افتاد ، هنگامی که او و همسرش در حال تهیه وافل برای صبحانه بودند. این ایدۀ دندانه دار کردن الگو برای کف کفش های ورزشکاران، به این دلیل بود که کفش هایشان راحت تر به زمین بچسبد و سر نخورند؛ به عبارتی، او قصد داشت توانایی کنترل مسیرهای دویدن را برای ورزشکاران افزایش دهد.
- طراحی Nike swoosh ، به وسیلۀ دختر دانشجویی از دانشگاه ایالتی پورتلند، به نام کارولین دیویدسون ، صورت گرفت. او با گرفتن تنها مبلغ 35 دلار ، این آرم را طراحی کرد؛ اما نایک بعدها، سهامي به او داد كه اكنون بيش از 640،000 دلار، ارزش دارد.
- شعار معروف “Just Do It” ( فقط انجامش بده) نایک، الهام گرفته شده از حرف یک قاتل سریالی به نام گری گیلمور است که درست قبل از اعدامش به وسیلۀ جوخۀ تیر، در سال 1977، بر زبان رانده بود. این افشاگری دربارۀ شعار نایک، در مستندی با عنوان “هنر و کپی” که در سال 2009 پخش شد، صورت گرفت.
- اولین کمپین “فقط انجامش بده” ، در سال 1988 راه اندازی شد. والت استک(دوندۀ قدیمی)، چهرۀ این تبلیغ نمادین بود که یک پیرمرد 80 ساله را در حال دویدن در امتداد پل گلدن گیت، نشان می داد.
- مایکل جردن یکی از مهم ترین مهره های تبلیغی نایک به شمار می آید. علی رغم اینکه او از سال 2008، دیگر بسکتبال بازی نمی کند، هنوز هم سالانه مبلغ 60 ملیون دلار از نایک دریافت می کند. قرارداد نایک با این بازیکن، یکی از سنگین ترین قراردادهای تاریخ این کمپانی است.
- جالب است که بدانید بزرگ ترین فروشگاه نایک، در خیابان اکسفورد لندن قرار دارد. معماری این سازه، تداعی کنندۀ یک میدان اصلی در شهر است.